دوره های آلودگی هوا و صوت تیرماه 1397

مشاهده RSS Feed

bagheri

سمی معطر به نام بنزین

به این مطلب امتیاز بدهید
امروزه با توجه به اطلاع رسانی های انجام شده، اکثر افراد جامعه به سهم بیش از ۸۰ درصدی تولید و انتشار آلاینده های هوا به دلیل تردد خودروها واقفند. بنابراین با توجه به ترکیبات آلی حاصل از احتراق ناقص سوخت های فسیلی خودروها بد نیست با آلاینده جدیدی آشنا شویم که در سوخت خودروهای بنزین سوز به طور قابل ملاحظه یی یافت می شود؛ آلاینده یی به نام «بنزن». «بنزن» مایعی بی رنگ و قابل اشتعال و خوشبو است که به مقدار جزیی در آب حل می شود اما در الکل، کلروفرم، دی اتیل اتر، استون و تتراکلریدکربن به راحتی حل می شود. این ماده یکی از ترکیب های آلی سرطان زاست که به میزان قابل ملاحظه یی در بنزین و ترکیب های آن وجود دارد. این ماده در کشورهای اروپایی به عنوان عامل ایجاد ۱۰ درصد سرطان های خون در کودکان شناخته شده است.

منابع تولید و انتشار

فعالیت های صنعتی مهم ترین منبع انتشار بنزن در محیط زیست است. در این صنایع از بنزن به عنوان ماده خام یا حلال استفاده می شود. سوخت خودروها و گاز خروجی از اگزوز وسایل نقلیه و تبخیر بنزین در پمپ بنزین ها و سوختن نفت و گاز غلظت بنزن را در هوا افزایش می دهد. همچنین استفاده از دخانیات و دود ناشی از سوختن تنباکو عامل انتشار بنزن در محیط های بسته است. نشت، دفن و انهدام محصولات حاوی بنزن و تخلیه فاضلاب صنعتی عامل انتشار بنزن به آب های زیرزمینی و خاک است که استفاده از آنها تاثیر گسترده یی در افزایش غلظت ترکیب های آلی فرار دارد.

موارد مصرف

امروزه بنزن به دلیل استفاده زیاد در صنایع جزء ۲۰ محصول شیمیایی عمده جهان به حساب می آید. در بسیاری از صنایع، بنزن برای تولید استایرن، ساخت پلاستیک و نایلون و لاستیک، فیبرهای مصنوعی، رزین های مختلف، رنگ، دارو، حشره کش ها، چسب، حلال، مواد منفجره، جوهر، براق کننده ها و روان کننده ها مورد استفاده قرار می گیرد.

روش های مواجهه با بنزن

تقریباً اکثر مردم در طول شبانه روز در معرض غلظت کم بنزن در محیط های بسته و فضای آزاد به ویژه از طریق تنفس هوای حاوی بنزن قرار می گیرند. عمده ترین منابع تولید بنزن در فضاهای آزاد بخارهای حاصل از تبخیر و نشت در پمپ بنزین ها و اگزوز خودروها و منابع انتشار در محیط های بسته ناشی از رنگ ساختمان، چسب، واکس، جوهر و مصرف دخانیات است. به طور مثال یک فرد سیگاری با مصرف ۳۲ سیگار در روز، روزانه حدوداً ۱۰۸ میلی گرم بنزن مصرف می کند که این رقم معادل ۱۰ برابر یک فرد غیرسیگاری است. غلظت متوسط بنزن در هوا حدوداً ۲۸ ۲۰ قسمت در میلیارد است و مردمی که در شهرها یا مناطق صنعتی زندگی می کنند، در معرض غلظت بیشتری از بنزن قرار دارند.

آب شرب حاوی کمتر از یک درصد قسمت در میلیارد بنزن است. منابع آب زیرزمینی و چاه ها ممکن است در اثر نشت یا دفن زباله های حاوی بنزن دارای غلظت بیشتری از بنزن باشد، ولی به طور کلی غلظتی از بنزن که افراد در اثر استفاده از غذا، نوشابه ها، آب آشامیدنی و گیاهان در معرض آن هستند به اندازه غلظت هوای تنفسی حاوی بنزن نیست. به طور کلی افرادی که به واسطه شغل خود در معرض بنزن قرار دارند، کارگران استیل سازی ها، چاپخانه ها، لاستیک سازی ها، کفش سازی ها، تکنسین های آزمایشگاهی، آتش نشان ها، کارمندان پمپ بنزین ها و همچنین کارمندان و کارگران مراکز صنعتی مانند پتروشیمی، پالایشگاه، کارخانجات تولید کک و زغال سنگ هستند. بنزن از طریق تنفس (شش ها)، بلعیدن (معده و روده) و تماس مستقیم (پوست) وارد بدن انسان می شود. وقتی انسان در معرض غلظت زیاد بنزن در هوا قرار می گیرد، ۵۰ درصد بنزنی که از طریق تنفس وارد بدن می شود، از طریق بازدم دفع می شود و نیم دیگر از جداره شش ها وارد جریان خون می شود.

بررسی های انجام شده روی حیوانات نشان می دهد بنزنی که از طریق خوردن و آشامیدن غذا و آب آلوده وارد بدن می شود، به همان نسبت در اثر تنفس، وارد بدن و سیستم گردش خون می شود. در حالی که در اثر تماس مستقیم پوستی با محصولات حاوی بنزن، مقدار کمی از آن از جداره پوست عبور کرده و وارد سیستم گردش خون می شود. همچنین انتقال بنزن از محل دفن مواد زائد خطرناک یا زباله های شهری به خاک سطحی یک عامل بالقوه در مواجهه ساکنان محلی با این ترکیبات است که می تواند از طریق پوست و تماس مستقیم و در اثر تنفس (غبار) جذب شود و از طریق گردش خون در مغز استخوان و چربی ها ذخیره شده و در اثر سوخت وساز به محصولات دیگر تبدیل شود و این محصولات در کبد و مغز استخوان ذخیره می شود. اکثر مواد تولیدشده به طور کلی در اثر سوخت وساز بدن ظرف ۴۸ ساعت بدن را ترک می کنند.

اثرات نامطلوب بنزن

اثرات مخرب بنزن روی سلامتی انسان به عواملی چون غلظت و طول مدت تماس بستگی دارد. بیشترین اطلاعات به دست آمده در گذشته در مورد تاثیرات طولانی مدت، از بررسی ها و آزمایش های انجام گرفته روی کارگران در معرض بنزن به دست آمده است. ولی امروزه دسترسی به تجهیزات حفاظتی مانند ماسک باعث شده تعداد افراد مبتلا به مسمومیت های ناشی از تماس با بنزن کاهش یابد. آزمایش های انجام شده درباره تاثیرات بنزن بر سلامتی روی حیواناتی مانند موش صحرایی، خوکچه هندی و موش آزمایشگاهی نشان دهنده افزایش احتمال ابتلا به سرطان، نقص مادرزادی و ... است. تماس کوتاه مدت (حدوداً ۱۰ ۵ دقیقه) با غلظت های بسیار بالای بنزن (۲۰۰۰۰ ۱۰۰۰۰ قسمت در میلیون) ممکن است موجب مرگ شود. غلظت های کمتر می تواند موجب عوارض مختلفی مانند سردرد، سرگیجه و... شود.
برچسب ها: هیچ یک ویرایش برچسب ها
دسته بندی ها
دسته بندی نشده

نظرات

دوره های آلودگی هوا و صوت تیرماه 1397

تماس با مدیریت سایت 09126826597